sahs~akxataIla iva&aana

saMpaadkxIya

1 jaanaovaarI 1001 paasaUna saur] haoNaa%yaa sahs~akxacyaa paihlyaa kxahI Satakxata jagaBarata kxayakxaya GaDlao yaacaI naaoMd fxarSaI {palabQa naahI. kuxzo kuxzo taurLkx, caIna saarKyaa doSaamaQyao ijaqao [itahasa naaoMdNyaacaI pawta haotaI, itaqao sqaainakx GaDamaaoDIMcaa [itahasa baGaayalaa imaLtaao. paNa jaagaitakx paataLIvar sava-~a kxaya GaDtaMya, tyaaMcaa ekxmaokxaMSaI kxaya saMbaMQa Aaho, yaacyaa naaoMdI kxrNao jasao 2001 maQyao Sa@ya haota Aaho tasao Aqaa-taca taovha kxrNao Sa@ya navhtao. iva&aanaacyaa pa`gataImauLo ho Sa@ya Jaalao. iva&aanaacyaa gaBaa-vasqaocyaa kxaLata iSalpakxlaa, kxaraigarI, sqaapatya yaa kxlaa ivakxisata Jaalyaa haotyaa AaiNa tyaaMnaa AavaSyakx taI vaO&aainakx tatvao, taM~ao kxlaakxaraMnaa, kxaraigaraMnaa Avagata haotaI. jagaBarata Anaokx izkxaNaI svaasqya, Aaraogya yaa saMbaMQaI garjaonausaar SaaoQa GaoNao caalaU haotao. sahs~akxacyaa pa`qamaaQaa-ta saa%yaa jagaBar Qama-sa<aa, rajasa<aa AaiNa inasaga-saMpa<aIsaazI saatatyaanao yauwo haota haotaI. sahs~akxacyaa {<araQaa-tahI ho caalaU haotaoca paNa tyaacabaraobar ekx vaogaLo Aadanapa`danahI jagaBarata vaogaanao saur] Jaalao. iva&aanaivaYayakx AByaasa, saMSaaoQana, taulanaa, spaQaa- ho yaa {<araQaa-cao va ivaSaoYata: AKaorcyaa daona SatakxaMcao ivaSaoYa zrlao.

sahs~akxacyaa paihlyaa daona SatakxaMpaya-Mta Qama-, paMqa yaaMcyaaba_lacao sa<aaQaISaaMcao AivacaarI duraga`h yaamauLo bauwIinaYztaocaa Aavaaja maaokxLa haoNao durapaastaca haotao. naMtar maa~a iva&aanaamauLo va tyaataUna inamaa-Na Jaalaolyaa taM~a&aanaamauLo Sa@ya haoNaarI samaRwI, sauivaQaa, maanavakxlyaaNaacaI Sa@yataa, ho dRiYTAaD kxrNao Sa@ya haoNaar naahI [takxa JapaaTyaanao ivakxasa haota gaolaa AaiNa sa<aocao va saMpa<aIcao paazbaL ba%yaaca AMSaI iva&aanaacyaa AByaasakxaMnaa imaLU laagalao. iva&aanaacao pa`itaBaavaMta, ekxaMDo iSalaodar, hutaatmao haoNao qaaMbaUna tyaaMnaa samaajamaanyataa, rajamaanyataa imaLU laagalaI AaiNa AajacaI isqataI ASaI Aaho kxI jaao samaaja iva&aanaacaI ivacaarQaara maanya kxrta naahI, Sa@taI jaaNata naahI taao maagasalaolaa, vaMicata rhataao.

navyaa sahs~akxacyaa paihlyaaca vaYaI- jagaBarasa hlavaUna saaoDNaa%yaa daona GaTnaa GaDlyaa. 26 jaanaovaarI, 2001 maQyao kxcCcyaa BaUkMxpaamaULo Jaalaolao maRtyaucao qaOmaana hI naOsaiga-kx Aapa<aI AaiNa 11 sapToMbar, 2001 maQyao Aaosaamaa ibana laadona yaa Qama-vaoDyaa saOtaanaanao GaDvaUna AaNalaolaa daona {<auMga [maartaIMvarcaa hllaa. naOsaiga-kx Aapa<aImauLo kxahI kuxTuMbao, laaKaao laaokxaMcaI BaavaivaSvao {Qvasta JaalaI, jagaBar sahanauBaUtaIcao, du:Kaacao tarMga {zlao. yaa{laT maanavajaataIcyaa kxtaR-tvaacao, iva&aana taM~a&aanaacao BaUYaNa zrtaIla ASaa daona manaao%yaaMcyaa kxaosaLNyaanao du:Ka saMtaapaacyaa laaTaMbaraobar Aivacaaracyaa ivar]w laZNyaacaI {]maI-hI jagaata {saLUna AalaI. yaa dusa%yaa GaTnaocaa pa`Baava yaotaI Anaokx vaYao- pausataa yaoNaar naahI. Aivacaaraivar]w laZNyaasaazI sajja Jaalaolyaa samaajaasaazI iva&aanaacyaa ivacaarQaarocaa pa`saar kxrNao ho mahtvaacao saaQana zrNaar Aaho. Qama-vaoDyaa samaajaata iva&aanaaiQaiYzta ivacaarQaara r]javaNao ho mahtvaacao kxaya- navyaa sahs~akxata inakxDIcao zrlao Aaho. naOsaiga-kx Aapa<aIcaa maukxabalaa kxrtaanaa iva&aanaacaI madta AtyaavaSyakx Aahoca. tyaa saMbaMQaIcaI AavaSyakx taI vaO&aainakx maahItaI laaokxaMnaa saatatyaanao imaLta rhaNao garjaocao Aaho.

pa`adoiSakx BaaYaaMmaQaUna iva&aanaacaa pa`saar Jaalyaasa vaO&aainakx dRiYTkxaonaacaa pairNaama samaajaavar yaaogya ta%honao hao[-la, ha ivacaar ba%yaaca vaYaa-paasaUna AapaNa ekxta Aalaao Aahaota. Saalaoya paazyapaustakox saaoDlyaasa, yaa ivacaaralaa Anausar]na fxarsao kxaya-k`xma AaKalao gaolyaacao maa~a idsata naahI. yaamauLoca, AjaunahI AapaNa iva&aana ha ivaYaya ivaVapaIzo, mahaivaValayao va bahutaaMSaI ivaValayaaMta sauwa [Mga`jaIcyaa maaQyamaataUnaca iSakxtaao iSakxvataao. samaajaacaa fxar maaoza GaTkx AapaaoAapaca iva&aanaparaD\mauKa rahtaao. yaa GaTkxacyaa dRYTInao marazItaUna iva&aanalaoKana haoNao fxar mahtvaacao Aaho.

iva&aanaacyaa AByaasaacao, SaaKaa ivastaaracao svar]pa gaolyaa sahs~akxata kxsaokxsao badlata gaolao, pa`gataI kxSaI haota gaolaI. ekUxNaca gaolyaa hjaar vaYaa-ta iva&aana taM~a&aanaacyaa jagaata kxaya GaDlao, pauZcyaa hjaar vaYaa-ta kxaya kxaya GaDlao, gaolyaa Satakxata kxaya GaDlao yaa ivaYayaavar Anaokx paustako 1999 tao 2000 maQyao pa`isaw JaalaI [Mga`jaItaUna ASaI paustakox SaokDyaanao inaGaalaI. marazItaUna maa~a 'Satakx SaaoQaaMcao' yaa saarKao eKaad dusaro paustakx pa`isaw Jaalao.

gaolyaa hjaar vaYaa-ta iva&aanaacyaa kxahI mahtvaacyaa Xao~aaMmaQyao kxaya kxaya Jaalao ho marazItaUna tyaa tyaa Xao~aataIla AByaasakxaMnaI, vaO&aainakxaMnaI ilahavao AaiNa mauMba[- ivaVaapaIzacyaa baih:Saala iSaXaNa ivaBaatafo- tao pa`isaw kxravao ASaI kxlpanaa pauZo AalaI. iva&aanaacyaa hjaar vaYaa-talyaa pa`gataIcaa AaZavaa GaoNyaacaI kxlpanaa {tsaahaMta savaa-naI {calaUna QarlaI AsalaI tarI marazItaUna iva&aana ilaihNaaro ta&a gaazNao saaopao navhtao. marazI BaaiYakx vaO&aainakxaMcaa tauTvaDa naahI, paNa marazItauna Aapalaa ivaYaya saaopyaa maataRBaaYaota maaMDNao, ho bahusaMKya vaO&aainakxaMnaa kxzINa vaaTlao. Apavaad Aqaa-taca pa`a. jayaMta naarLIkxr saarKyaaMcaa, jyaaMnaI yaa paustakxasaazI tvarIta laoKa paazvaUna sak`xIya pa`aotsaahna idlao. jyaa ta&aaMnaa laoKaasaazI Aavaahna koxlao tyaapaOkxI bahutaokxaMnaI AapaAapalyaa ivaYayaaMta laoKa ilahUna paazvalao. jao paazvaU Sakxlao naahIta, tyaaMnaI saaQaarNapaNao daona pa`kxarcaI kxarNao idlaI ivaYayaaSaI [maana raKaNyaacyaa dRYTInao maagaIla hjaar vaYaa-taIla vaO&aainakx GaTnaaMcaa AaZavaa va saamaaijakx [itahasa AByaasaUna jar]r tao saMkxlana kxrNyaasa laagaNaara vaoL tao saQyaatarI do{] Sakxta navhtao. dusaro kxarNa mhNajao AapalyaakxDo AsalaolaI maahItaI kxahIjaNa marazIta pairNaamakxarkxpaNao maaMDU Sakxta navhtao. vaO&aainakxaMnaa Aamacao AajaUnahI Aavaahna Aaho kxI tyaaMnaI vaoLata vaoL kxaZUna jamaola taovha laoKa ilahUna yaa samaajaaiBamauKa {pak`xmaasa hataBaar laavaavaa.

saMpaadkx maMDLataIla sava- saBaasadaMnaI pa`tyaokxI ekx tarI laoKa ilahavaa Asao AamhI zrvalao AaiNa varIla daonhI pa`kxarcyaa kxarNaaMcaa lagaocaca paDtaaLa Aalaa. ivaKaurlaolaI maaihtaI gaaoLa kxrNao, ivaYayaacaI jaaNa zovaUna itacaI maaMDNaI kxrNao, iva&aanaaSaI ekxinaYz rahtaanaa i@laYTtaa yaovaU na doNao, BaaYaocaa AaoGa zovaNao AaiNa savaa-ta mahtvaacao mhNajao laoKa vaacanaIya kxrNao, hI sagaLI paqyao laoKaaMcao saMkxlana kxrtaaMnaa paaLNyaacaa pa`yatna kxolaa. yaa pa`yatnaaMnaa ikxtaI yaSa Aalao Aaho ho vaacakxaMnaI zrvaayacao Aaho. yaapauZIla pa`yatnaaMnaa jaasta yaSa yaoNyaasaazI ivaQaayakx saUcanaaMcaI va sak`xIya sahayyaacaI ApaoXaa saMpaadkx maMDL kxrIta Aaho.

vaOyai@takx maaihtaIcyaa AaQaaro saMpaadkx maMDLacao sadsya Anaokx vaO&aainakxaMnaa BaoTlao, pa~ar]paanao va pa`tyaXahI. Sa@ya taao iva&aanaacyaa jaastaIta jaasta SaaKaa yaa ga`Mqaata saMkxilata vhavyaata ha {_oSya. AMtairXaapaasaUna BaUSaas~apaya-Mta, maanavaI AaraogyaapaasaUna jaIvasaRYTIcyaa Aaraogyaapaya-Mta, BaaOitakxSaas~a, rsaayanaSaas~a, matsyaaoVaoga, saagarIiva&aana, nakxaSao, saMgaNakx, AMtairXa pahaNao AaiNa Jaopa GaoNao, laaokx vanaspataI iva&aanaapaasaUna jaIvataM~a&aanaapaya-Mta Asao Anaokx ivaYaya sadr ga`Mqaata Aalao Aahota. parMtau Anaokx ivaYaya rahUna gaolyaacaI jaaNaIvahI saMpaadkx maMDLalaa Aaho. ivaYaoSata: samaajavyavasqyaacyaa dRYTInao mahtvaacao Asao kRxYaIiva&aana, jalasaMvaQa-na, {]jaa-, naagarIkxrNa, {tk`xaMita [tyaadI ivaYaya jyaaMcaa [itahasa lavakxrca yao{] Gaatalaolyaa, jaagataIkx paataLIvarIla samasyaaMnaa taaoMD doNyaacyaa dRYTInao {payau@ta zrola, tao rahUna gaolyaacaI r]Kar]Ka maaozI Aaho. tarIhI savaa-pauZo ho paustakx saadr krtaanaa Aamhalaa manaapaasaUna AanaMd haota Aaho.